Podcast (https-suzemaclainepont-nl-feed-podcast-gesprekken-aan-de-keukentafel): Play in new window | Download
Subscribe: Spotify | Blubrry | Email | Youtube Music | RSS | More
Wat de Samaritaanse vrouw ons leert over echte verbinding
Ze haalde water op het heetste moment van de dag. Alleen. Terwijl alle andere vrouwen ‘s ochtends samen gingen.
De Samaritaanse vrouw in Johannes 4 is een perfecte spiegel voor iets wat Suze de ‘overlevingsdraad’ noemt: een diepgeworteld patroon van ‘ik hoor er niet bij’, zo vroeg ingeprent dat het voelt als je identiteit.
In deze soloaflevering — Jelbert heeft twee onverwachte begrafenissen — gaat Suze door dit verhaal heen met een trauma-blik. Ze onderzoekt wat Jezus doet bij de put dat zo radicaal anders is: hij zorgt eerst voor zichzelf. Hij redt haar niet. Hij vraagt haar om water.
Dat is wat Suze de ‘onverdedigde staat’ noemt. En het is precies wat iedereen die met mensen werkt — therapeuten, artsen, coaches, dominees, ouders — zichzelf moet afvragen:
Help ik vanuit een bron? Of vanuit dorst?
Een persoonlijke, klinisch rijke aflevering over schaamte, hechting, de goddelijke draad, en hoe je present kunt zijn voor een ander zonder hem nodig te hebben.
Wat leer je in deze aflevering?
- Wat long-term survival states zijn, en hoe ze in het zenuwstelsel verankerd zitten — ook als je ‘al lang weet’ dat het patroon niet klopt
- Waarom de Samaritaanse vrouw op het middaguur in haar eentje water haalde — en wat dat zegt over schaamte en overlevingspatronen
- Hoe Jezus de ontmoeting bij de put begint vanuit zijn eigen behoefte — en waarom dat therapeutisch gezien het meest krachtige is wat hij kon doen
- Het verschil tussen helpen vanuit een bron en helpen vanuit dorst — en hoe je voelt wanneer jij welk van de twee doet
- Hoe je als therapeut, arts, coach of begeleider contact maakt met de goddelijke draad in de ander, voorbij de overlevingspatronen
- Waarom gezien worden zónder veroordeeld te worden de voorwaarde is voor echte verandering
- Een persoonlijk verhaal van Suze over haar eigen survival state — en hoe ze de dag is gaan beginnen vanuit haar eigen behoefte
Help jij vanuit dorst, of vanuit een bron?
Ze ging water halen op het heetste moment van de dag.
Niet ‘s ochtends vroeg, zoals alle andere vrouwen in het dorp dat deden — samen, kletsend, veertig liter op het hoofd balancerend terwijl de zon nog laag stond. Nee. Zij ging midden op de dag. Alleen. In de brandende hitte.
Voor de meeste mensen is dat een detail. Voor mij — en voor iedereen die werkt met mensen die vastgelopen zijn in overlevingspatronen — is dat de hele kern van het verhaal.
Die vrouw bij de put in Johannes 4 sloot zichzelf buiten. Niet omdat de andere vrouwen haar verboden hadden mee te lopen, maar omdat ze haar eigen schaamte niet onder ogen kon zien. Ze had vijf mannen gehad. De man bij wie ze nu was, was haar man niet. De schaamte liep voor haar uit voordat ze ook maar één woord had gezegd.
Dit noemen we in trauma een long-term survival state: een diepgeworteld patroon van ‘ik hoor er niet bij’, dat zo vroeg is ingeprent — soms al in de eerste levensnacht — dat het voelt als wie je bent, niet als wat je denkt.
Wat Jezus doet, verandert alles
Als Jezus haar bij de put aantreft, doet hij iets wat ik nog steeds opmerkelijk vind: hij zorgt eerst voor zichzelf.
Hij redt haar niet. Hij vraagt ook niet ‘wat doe jij hier in je eentje?’. Hij hangt niet over haar heen van ‘wat erg voor jou’. Hij zegt simpelweg: ik heb dorst. Kun je water voor me halen?
Jezus stapt dit gesprek in vanuit zijn eigen behoefte. Niet vanuit zijn rol. Niet vanuit de verwachting dat zij anders zou moeten zijn. Hij is — zoals ik het in mijn boek noem — in een onverdedigde staat.
En juist daardoor kan zij antwoorden. Niet redden. Niet gevuld worden. Antwoorden.
De vraag die ik aan jou wil stellen
Als therapeut, arts, coach, dominee, docent, politieagent — je kiest zelf welke rol je invult — kom je dagelijks mensen tegen die water zoeken op de heetste plek van de dag. Mensen die vastgelopen zijn in patronen die ooit logisch waren, maar nu niet meer werken.
De vraag is niet: kun jij ze helpen?
De vraag is: help jij vanuit een bron, of vanuit dorst?
Want er is een subtiel maar cruciaal verschil tussen een therapeut die helpt omdat ze werkelijk iets te geven heeft, en een therapeut die helpt omdat ze het nodig heeft dat haar rol goed vervuld wordt. Tussen een arts die present is voor zijn patiënt, en een arts die in de relatie bevestigd moet worden dat hij goed werk levert.
Jezus kijkt niet naar de vijf mannen. Hij kijkt niet naar haar overlevingsdraad, haar schaamte, haar patronen. Hij zoekt het stukje in haar waar ze de goddelijke verbinding nooit is kwijtgeraakt — hoe klein dat stukje ook is — en hij maakt daar contact mee. Alleen daardoor kan ze veranderen.
Dat is wat iedere goede therapeut of arts zou moeten doen, naast zijn behandeling.
Ze liet haar kruik staan
Na het gesprek met Jezus laat de vrouw haar waterkruik staan en rent ze het dorp in. Ze vertelt iedereen: ‘Er is iemand die alles van mij weet.’
En het halve dorp gelooft haar.
Dat is het bewijs dat ze misschien helemaal niet zo buitengesloten was als ze dacht. Dat haar overtuiging — ‘mensen willen mij er niet bij’ — een patroon was, geen feit. Jezus had precies genoeg licht geblazen in haar goddelijke draad om haar het zelf te laten vergroten.
Dat is de potentie van een echte therapeutische relatie. Niet repareren. Niet redden. Maar zodanig present zijn — vanuit je eigen bron — dat de ander zichzelf kan gaan zien.
Begin vandaag vanuit je eigen behoefte
In deze aflevering van Godvinden vertel ik ook iets persoonlijks: hoe ik zelf vijftig jaar heb geleefd met de diepgewortelde overtuiging dat mensen niet op me zitten te wachten. En hoe ik heb geleerd — stapje voor stapje — om de dag te beginnen vanuit mijn eigen behoefte, in plaats van vanuit mijn rol.
Het is niet moeilijk te begrijpen. Maar het vraagt een fundament. En dat fundament bouwen — dat is het werk.
Luister naar aflevering 11 van Godvinden. En stel jezelf daarna één vraag:
Begin jij de dag als iemand met dorst, of als iemand met een bron?